Your browser (Internet Explorer 7 or lower) is out of date. It has known security flaws and may not display all features of this and other websites. Learn how to update your browser.

X

Navigate / search

Helder communiceren

Rubriek: In de marge – door Onno Reitsma 2006

 

Helder communiceren

 

’t Zal wel, dacht ik op weg naar een training in Aldeboarn, het paard als spiegel…  Communicatieproblemen analyseren met een viervoeter, al dan niet edel. Leiding geven in de binnenbak van een manege. Niet aan mensen, maar aan een paard. Communiceren met iets dat niks terug zegt. Met een beetje mazzel doet-ie wat je zegt: vort is vort en ho is ho. Werkt dat niet, dan heb je altijd nog een zweep. Hoezo, management tools? Soft gekwebbel. We zullen wel zien…

“Het is”, zegt een kwartiertje later Sanna Stelloo (37) tot een tiental toehoorders in de kantine van Stal Henswoude, “allemaal niet zo ingewikkeld. Communicatie is toch voornamelijk lichaamstaal. Houding en gebaren zeggen veel meer dan woorden. Dat geldt voor de communicatie van mens tot mens, maar ook van mens tot dier. Ik zal het u laten zien.”

Het kan geen kwaad je even te verdiepen in je gesprekspartner. Waarom doet-ie zoals-ie doet? Uit welke achtergrond zijn z’n reacties te verklaren? Als ik dat weet, kan ik erop inspelen en komen we snel tot zaken. Ook als onze gesprekspartner een paard is…

Stelloo heeft haar hele leven al in de paarden gezeten. Later maakte ze van haar hobby haar beroep. In Amerika keek ze onder meer een tijdlang de kunst af van ‘paardenfluisteraar’ Monty Roberts.Terug in Nederland werd haar hulp ingeroepen door mensen met ‘probleempaarden’. Om er vervolgens achter te komen dat de problemen meestal niet bij het paard, maar bij z’n eigenaar zaten. Stelloo besloot dan ook het accent van haar therapeutische hulpverlening naar de humane kant te verplaatsen. “Mensen communiceren vaak niet duidelijk. Ze zeggen het één, maar bedoelen het ander. En raken geïrriteerd als ze niet worden begrepen. Van mens tot mens kun je dan verduidelijking vragen, maar een dier kan dat niet. Het paard dat met tegenstrijdige commando’s wordt opgezadeld, begrijpt niet wat er van hem wordt verlangd en laat het afweten. Of gaat in verzet. Ik laat het u zien.”

In zijn natuurlijke leefomgeving is een paard een kuddedier, dat bij gevaar op de vlucht slaat. Paarden gaan de confrontatie met hun belagers het liefst uit de weg; hun snelheid biedt hen de grootste kans op overleving. De kudde wordt geleid door een merrie en beschermd door een hengst. De dominante positie van de hengst is veroverd in gevechten met concurrenten, de leidersrol van de merrie is haar gegeven door de kudde. “Zaken om rekening mee te houden”, zegt Stelloo’s partner in business Ferdinand Aukes (38), “want iemands rol in een groepsproces verklaart veel van zijn gedragingen. Met begrip voor iemands sociale functie wordt communicatie effectiever.” Aukes, opgegroeid op een boerderij onder Mantgum, is coach en trainer op management niveau. Eerder was hij met Sanne Stelloo getrouwd, maar vervolgens gingen ze weer hun eigen weg. Het trainingsprogramma ‘Het paard als spiegel’ maakte hen zakelijk weer tot een team: “Dit is zo hartstikke leuk om te doen .” Zowel in het noorden als in het midden van het land verzorgen ze nu trainingen voor (met name) het bedrijfsleven. Niet meer dan zeven cursisten per trainer, honorarium 500 euro per dagdeel. De belangstelling is divers, variërend van mensen die iets aan hun angsten willen doen (“ik ben  bang voor paarden, maar voor nog veel meer zaken in dit leven en die houding straal ik ook uit, geloof ik; ik zou daar graag wat aan doen”) tot aan de baas die steeds tracht zijn mensen te enthousiasmeren maar in plaats daarvan alleen maar verzet oproept (“wat doe ik hier toch verkeerd?”).

“Ik zal het u laten zien”, zegt Sanna Stelloo in de binnenbak van Stal Henswoude van de familie Bouma in Aldeboarn. In een kleine ring is een Friese ruin voor haar klaar gezet, een paard waarmee ze niet eerder heeft gewerkt. Ze loopt rustig op het dier af, neemt alle tijd voor begroeting en kennismaking. Het paard loopt vrij, met alleen een halster. Zonder hulpmiddelen, met alleen het gebaar van hand en arm, laat ze de ruin stappen en draven, linksom/rechtsom, halt houden en naar haar toe komen – zelfs haar stem gebruikt ze niet. Het grote paard, in kilogrammen tien keer haar meerdere, loopt als aan een lijntje. Fluitje van een cent. Voor haar. Niet voor de cursisten na haar. Die communiceren hun nervositeit naar het paard, dat nerveus reageert. Geven dubbele, tegenstrijdige signalen die het dier in verwarring brengen: komen en weggaan, hoe doe je dat tegelijkertijd? Na een tijdje gelooft het paard het wel en gaat in een hoekje staan kijken: doe het zelf maar!

“Kijk”, zegt Ferdinand Aukes, “zo gaat het in uw bedrijf nu ook. En daar kun je het paard de schuld niet van geven. Je moet helder communiceren.”

 

www.het-paard-als-spiegel.nl

Sanna Stelloo